عواقب تاخیر در ترمیم دندان شدیدا پوسیده
پوسیدگی پیشرفته معمولا خودبه‌خود متوقف نمی‌شود و هر چه دیرتر درمان شود، گزینههای درمانی محدودتر و هزینه و زمان درمان بیشتر میشود. در ادامه مهم‌ترین پیامدهای تاخیر را می‌خوانید.
اگر پوسیدگی به پالپ (بافت عصبی و عروقی داخل دندان) برسد، دندان نیاز به درمان ریشه پیدا میکند و در صورت بی‌توجهی، عفونت و آبسه ایجاد میشود. تاخیر همچنین باعث از بین رفتن ساختار سالم بیشتری از دندان میشود و ممکن است در نهایت شانس حفظ دندان از بین برود. علاوه بر این، عفونت دندانی می‌تواند به استخوان فک و بافت‌های اطراف گسترش یابد.
موارد زیر نشانه‌ی نیاز به مراجعه‌ی سریع هستند:
- درد شدید یا شبانه، حساسیت مداوم، درد هنگام جویدن یا خروج چرک
- تورم لثه یا صورت، تب، یا مشکل در باز کردن دهان و بلع (این موارد اورژانسی‌اند و نباید به تعویق بیفتند)
روش‌های درمان دندان پوسیده شدید
انتخاب روش مناسب به عمق پوسیدگی، وضعیت پالپ و ریشه و مقدار ساختار سالم باقیمانده بستگی دارد. دو دندان با ظاهر مشابه ممکن است درمانهای کاملا متفاوتی نیاز داشته باشند.
ترمیم با کامپوزیت
اگر پس از برداشتن بافت پوسیده، ساختار سالم کافی باقی مانده باشد، کامپوزیت همرنگ دندان می‌تواند شکل و ظاهر را به‌خوبی بازسازی کند. اما وقتی بخش بزرگی از دندان از بین رفته باشد، کامپوزیت به‌تنهایی ممکن است استحکام لازم برای تحمل نیروی جویدن را نداشته باشد و روکش گزینه‌ی مطمئن‌تری باشد.
عصبکشی و ترمیم دندان بشدت پوسیده
وقتی پوسیدگی به پالپ رسیده و باعث التهاب برگشت‌ناپذیر یا عفونت شده باشد، درمان ریشه (عصبکشی) لازم است. در این روش بافت آسیب‌دیده خارج میشود، کانال‌ها پاکسازی و ضدعفونی می‌شوند و سپس پر و آب‌بندی می‌گردند. بعد از آن دندان باید با ترمیم مستقیم یا روکش بازسازی شود. دندان‌های عصب‌کشی‌شده شکننده‌تر هستند، بنابراین در دندان‌های آسیاب و دندان‌هایی که بخش زیادی از ساختارشان از دست رفته، روکش معمولا توصیه میشود.
روکش دندان
وقتی تاج دندان به‌میزان قابل توجهی تخریب شده اما ریشه و ساختار باقیمانده قابل حفظ است، روکش مانند یک پوشش محافظ روی دندان قرار می‌گیرد و شکل، عملکرد و استحکام آن را برمی‌گرداند. روکش‌ها از جنس‌های مختلفی مثل زیرکونیا و پرسلن ساخته می‌شوند و انتخاب جنس به موقعیت دندان و نظر دندانپزشک بستگی دارد.
بازسازی دندان های به‌شدت تخریب شده
گاهی پوسیدگی آن‌قدر گسترده است که پیش از قرار دادن روکش باید بخش از دست رفته بازسازی شود. در برخی موارد برای نگه داشتن مواد بازسازی از پست (ستون داخل کانال) استفاده میشود. ترمیم دندان بشدت خراب شده فقط پر کردن فضای خالی نیست؛ دندانپزشک باید بررسی کند که دندان بعد از بازسازی بتواند نیروی جویدن را تحمل کند.
چه زمانی کشیدن دندان منطقی تر از بازسازی است؟
همه‌ی دندان‌ها قابل نجات نیستند و گاهی تصمیم به کشیدن، انتخاب درست‌تر است. دانستن این شرایط کمک میکند انتظار واقع‌بینانه‌تری از درمان داشته باشید.
اگر امکان ساخت ترمیم پایدار وجود نداشته باشد، ریشه آسیب جدی دیده باشد، شکستگی عمیق و غیرقابل درمان (مثلا زیر سطح استخوان) باشد یا استخوان اطراف دندان بسیار تحلیل رفته باشد، ممکن است کشیدن دندان منطقی‌تر باشد. با این حال، پیش از این تصمیم باید همه‌ی گزینههای حفظ دندان بررسی شود. تشخیص نهایی فقط با ظاهر دندان ممکن نیست و به معاینه و در اغلب موارد رادیوگرافی نیاز دارد. در صورت کشیدن، گزینه‌هایی مثل ایمپلنت یا بریج برای جایگزینی بررسی میشود.
ترمیم دندان بشدت پوسیده بصورت تخصصی در آریکس دنت
درمان با یک روش ثابت برای همه انجام نمی‌شود و ابتدا باید مشخص شود چه مقدار از دندان قابل حفظ است. در ادامه مراحل را از اولین ویزیت تا ترمیم نهایی مرور می‌کنیم.
۱. معاینه و بررسی دندان: دندانپزشک میزان پوسیدگی، وضعیت لثه، درد، حساسیت و ساختار باقیمانده را بررسی میکند و در صورت نیاز رادیوگرافی تهیه میشود.
۲. تعیین قابلیت حفظ دندان: مشخص میشود آیا دندان قابل ترمیم است و بهترین روش چیست.
۳. بیحسی و برداشتن بافت پوسیده: پس از بیحسی موضعی، بافت پوسیده برداشته میشود تا بخش‌های سالم مشخص شوند.
۴. درمان ریشه در صورت نیاز: اگر پالپ ملتهب یا عفونی باشد، کانال‌ها پاکسازی، ضدعفونی و پر می‌شوند.
۵. بازسازی ساختار دندان: با کامپوزیت یا مواد مناسب (و در صورت نیاز پست)، بخش از دست رفته بازسازی میشود.
۶. روکش در صورت نیاز: اگر ساختار برای تحمل نیروی جویدن کافی نباشد، روکش از دندان محافظت میکند.
هزینه‌ی ترمیم دندان بشدت خراب شده برای همه یکسان نیست و به عوامل زیر بستگی دارد. رقم دقیق فقط بعد از معاینه و تعیین نوع درمان مشخص میشود.
مراقبت‌های بعد از ترمیم دندان شدیدا پوسیده
مراقبت صحیح بعد از درمان، عمر ترمیم و سلامت دندان‌های اطراف را بیشتر میکند. نکات کلیدی این بخش ساده ولی مهم‌اند.
دندان‌ها را روزانه با مسواک و خمیردندان فلورایددار تمیز کنید و نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی را جدی بگیرید. تا برطرف شدن بیحسی از خوردن غذا بپرهیزید و تا زمان ترمیم نهایی یا روکش، از جویدن مواد سفت روی دندان دارای ترمیم موقت خودداری کنید. معاینات دوره‌ای هم برای کنترل ترمیم و دندان‌های مجاور ضروری است. اگر بعد از درمان درد شدید یا مداوم، تورم، احساس بلندی ترمیم هنگام بستن دهان یا شکستگی ترمیم داشتید، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید.